វិមជ្ឍការនិងវិសហមជ្ឍការ |sang sopheak សាំង សុភក្រ្ត

ដូចម្ដេចដែលហៅថាជនពិការ?

- June 07, 2025

"ជនពិការ" សំដៅលើ បុគ្គលដែលមានពិការភាពរាងកាយ ផ្លូវចិត្ត ប្រាជ្ញា ឬសតិអារម្មណ៍រយៈពេលវែង ដែលនៅក្នុងអន្តរកម្មជាមួយឧបសគ្គផ្សេងៗ អាចរារាំងដល់ការចូលរួមយ៉ាងពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរបស់ពួកគេនៅក្នុងសង្គម ដោយឈរលើមូលដ្ឋានស្មើភាពជាមួយអ្នកដទៃ។ នេះបើយោងតាមនិយមន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសិទ្ធិជនពិការ (UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities) ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់អំពីនិយមន័យនេះ មានចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលត្រូវពិចារណា៖ ភាពអន់ខ្សោយ (Impairment): វាសំដៅលើលក្ខខណ្ឌសុខភាព ឬបញ្ហាដែលមាននៅក្នុងខ្លួនរបស់បុគ្គលណាម្នាក់។ ភាពអន់ខ្សោយអាចជា៖ រាងកាយ: ដូចជាការបាត់បង់អវយវៈ ពិបាកដើរ ឬបញ្ហាឆ្អឹងខ្នង។ ផ្លូវចិត្ត: ដូចជាជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ជំងឺថប់បារម្ភធ្ងន់ធ្ងរ ឬជំងឺវិកលចរិត។ ប្រាជ្ញា: ដូចជាការពិបាកក្នុងការរៀនសូត្រ ការដោះស្រាយបញ្ហា ឬការសម្របខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាពថ្មី (ឧទាហរណ៍: Down Syndrome, Autism)។ សតិអារម្មណ៍ (Sensory): ដូចជាពិការភ្នែក ពិការថ្លង់ ឬពិការទាំងពីរ។ រយៈពេលវែង: ភាពអន់ខ្សោយទាំងនេះត្រូវតែមានរយៈពេលយូរ ឬអចិន្ត្រៃយ៍។ អន្តរកម្មជាមួយឧបសគ្គ (Barriers...

១. លំនាំបញ្ហានៃការស្រាវជ្រាវ

- June 23, 2022

ប្រធានបទ ការគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វនេះបើស្ដាប់ទៅដូចជាងាយស្រួល តែការពិតទៅមិនដូចច្នោះទេ គឺបញ្ហានៅត្រង់ថា តើជាក់ស្ដែងនូវនិងកន្លែងកសិដ្ឋានផ្ទាល់ បានអនុវត្ដន៍នៅទ្រីស្ដីការគ្រប់គ្រងនេះហើយឬនៅ? តាំងពីអតីតកាលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទោះបីក្នុងវិស័យអប់រំក្ដី វិស័យច្បាប់ក្ដី វិស័យសុខាភិបាលក្ដី វិស័យអភិវឌ្ឍន៍ជនបទក្ដី និងវិស័យផ្សេងៗទៀតក្ដី គឺសុទ្ធតែត្រូវការ ផ្នែកគ្រប់គ្រងនេះជាសំខាន់។ ពីព្រោះថា មានការគ្រប់គ្រងល្អ ទើបលទ្ធផលគាប់ប្រសើរ យើងសង្កេតឃើញមានកសិដ្ឋានមួយចំនួន អ្នកគ្រប់គ្រងគឺជាជនបរទេស ឯជនជាតិកម្ពុជាយើងពុំសូវមាន ជាហេតុនាំមកនូវការសិក្សាស្រាវជ្រាវនិងបណ្ដុះបណ្ដាល។ ដូចជាកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វកសិដ្ឋានបន្លែហាយត្រូប៉ូនិច(Hydroponics) និងកសិដ្ឋានកែច្នៃផលិតផលសម្រេច សុទ្ធតែត្រូវដោះស្រាយនៅបញ្ហាទាំងអស់ដើម្បីឱ្យការនាំចេញរលូន និងការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុក។ កសិផលស្ទើរតែទាំងអស់ ត្រូវបាននាំចេញទៅបណ្ដាប្រទេសជិតខាងក្នុងសភាពជាផលិតផលមិនទាន់បានកែច្នៃ។ ជំរឿនកសិកម្មជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៣ បានរកឃើញថា ប្រជាជនចំនួន១.៩លានគ្រួសារមានកម្មសិទ្ធិទៅលើ ធនធានកសិកម្ម។ វឌ្ឍនភាពនៃការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ត្រូវបានរារាំងដោយចំណាយទាបជ...

វិញ្ញាសាត្រៀមរដ្ឋបាល និងមុខងារសាធារណៈ ឆ្នាំ២០១៩

- October 16, 2021

១. តើអ្វីទៅជា ព្រះរាជក្រម ? ព្រះរាជក្រម គឺជាលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីប្រកាសឲ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភាបានអនុម័ត និង បានពិនិត្យដោយព្រឹទ្ធសភា។ ២. តើអ្វីទៅជា ព្រះរាជក្រឹត្យ? ព្រះរាជក្រឹត្យ គឺជាលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រ សម្រាប់តែងតាំងមន្រ្តីជានខ្ពស់ ឬ កំណត់ដែនសមត្ថកិច្ច ឬ សម្រាប់ផ្តល់បរម្យងារ ឬ ផ្តល់គ្រឿងឥស្សរយស ទៅតាមការស្នើរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ឬ ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ឬ តាមព្រះរាជសិទ្ធិរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ៣. តើអ្វីទៅជា ព្រះរាជសារ? ព្រះរាជសារ គឺជាលិខិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រ សម្រាប់ទាក់ទងជាមួយព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភា។ ៤. តើបុគ្គលិករដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិរួមមានអ្វីខ្លះ? ចូរបកស្រាយ។ - បុគ្គលិកដែលត្រូវបានជ្រើសរើស និងតែងតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សា - បុគ្គលិកដែលរៀបចំឡើងវិញ និងផ្ទេរឲ្យក្រុមប្រក្សា - បុគ្គលិកដែលត្រូវបានតែងតាំង និងចាត់តាំងឲ្យទៅបំពេញការងារជាមួយក្រុមប្រឹក្សា ។ ៥. ដូចម្តេចដែលហៅថា វប្បធម៌សេវាសាធារណៈ? វប្បធម៌សេវាសាធារណៈគឺសំដៅដល់កាករផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់បុគ្គលិកមន្ត្រីរាជការដែលត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូគោលការចំបងៗដូចជា៖ • ការផ្លាស់ប្តូរឥ...

Search This Blog

សំណួរនិងចម្លើយ